تاثیرنمره برعملکردیادگیرندگان منبع آزمون آموزگاری 1402

روش‌های مختلف نمره‌گذاری و تأثیرات آن بر یادگیرندگان

روش‌های نمره‌گذاری معلم می‌توانند تأثیرات متفاوتی بر پیشرفت و عملکرد دانش‌آموزان داشته باشند. گاهی این تأثیر مثبت و گاهی منفی است. در ادامه به بررسی تأثیرات نمرات بالا و پایین و همچنین اهمیت بازخورد معلمان می‌پردازیم.

تأثیر نمرات بالا

نمرات بالا برای دانش‌آموزانی که معمولاً موفق هستند، نقش تقویت‌کننده مثبت دارند. دریافت نمره بالا باعث می‌شود دانش‌آموز به تلاش و فعالیت خود ادامه دهد، چرا که این نمره موفقیت او را تأیید می‌کند.
از جمله پیامدهای مثبت نمرات بالا عبارتند از:

• شکل‌گیری مفهوم مثبت از خود (خودباوری) در دانش‌آموزان
• افزایش اعتماد به نفس در مواجهه با مشکلات درسی و غیر درسی
• ایجاد انگیزه برای یادگیری موضوعات جدید بر اساس تجربیات موفق گذشته

تصورات دانش‌آموز درباره موفقیت یا شکست در یک درس بر پایه تجربیات قبلی او شکل می‌گیرد. اگر دانش‌آموز احساس کند در درس‌های مشابه موفق بوده، نگرش مثبت نسبت به درس جدید خواهد داشت؛ اما اگر تجربه شکست داشته باشد، ممکن است با نگرش منفی به درس جدید نگاه کند. با افزایش تجربیات مثبت یا منفی، این احساسات به تدریج وسعت یافته و بر تمام درس‌ها تأثیر می‌گذارند.

تأثیر نمرات پایین

نمرات پایین که بیانگر عدم تأیید معلم از تلاش‌های دانش‌آموز است، اگر مکرر شوند، باعث شکل‌گیری خودپنداره منفی در دانش‌آموز می‌شوند.
این چرخه معیوب به شرح زیر است:

• شکست پی در پی → کاهش انگیزه و انتظار → کاهش تلاش → شکست مجدد

دانش‌آموزانی که مرتب نمرات ضعیف می‌گیرند ممکن است این نمرات را نوعی تنبیه تلقی کنند، حتی اگر به ظاهر تلاش خود را کرده باشند. در این صورت احتمال دارد که از مدرسه دل زده شده و از تحصیل کناره‌گیری کنند.

با این حال، شکست می‌تواند در برخی موارد تأثیر مثبت داشته باشد، به شرطی که معلم به دانش‌آموز کمک کند تا رابطه بین تلاش و موفقیت را درک کند.
بنابر نظر وولفلک، تلاش‌های بیش از حد معلمان برای جلوگیری از شکست دانش‌آموزان ممکن است مضر باشد.

اهمیت بازخورد و آگاهی از نتایج کار

بازخورد یعنی اطلاع دادن به دانش‌آموز درباره نتایج عملکردش، به ویژه پس از انجام آزمون‌ها یا فعالیت‌های مختلف. این بازخورد باید شامل:

• نقاط قوت و موفقیت‌ها
• نقاط ضعف و اشتباهات
• دلایل اشتباهات

باشد.
بدون بازخورد مناسب، دانش‌آموز ممکن است همان اشتباهات را تکرار کند.

مطالعات نشان داده‌اند که توضیحات کتبی معلمان بر روی برگه‌های امتحانی دانش‌آموزان باعث بهبود عملکرد آنها می‌شود. به ویژه در سال‌های بالاتر دوره راهنمایی و دبیرستان، بازخوردهای شخصی و سازنده تأثیر قابل توجهی دارند.
معلمان باید به اشتباهات و روش‌های غلط دانش‌آموزان اشاره کرده و در عین حال جنبه‌های مثبت عملکرد آنها را تقویت کنند.

پرسش‌های کلیدی برای ارائه بازخورد مؤثر به دانش‌آموزان:

1. اشتباه اصلی کدام است؟
2. احتمالاً دلیل انجام این اشتباه چیست؟
3. چگونه می‌توان دانش‌آموز را هدایت کرد تا این اشتباه را تکرار نکند؟
4. نکات مثبت این دانش‌آموز کدامند؟