خلاصه فصل
*نظریه های خبر پردازی عموماً از پیشرفت های حاصل در فناوری اطلاعات و رایانه مشتق شده اند و همه آنها نحوه توجه انسانها به محیط به رمز در آوردن اطلاعات و ربط دادن آنها با اطلاعات موجود در حافظه ذخیره سازی اطلاعات در حافظه و بازیابی اطلاعات از حافظه را مورد بحث قرار میدهند.
*یکی از نظریه های معروف و با سابقه خبر پردازی نظریه یا الگوی سه مرحله ای نام دارد که واضعان آن اتکینسون و شیفرین هستند. بنا به این نظریه ابتدا محرک های محیطی به وسیله گیرنده های حسی دریافت میشوند و برای مدتی کوتاه ۱ تا ۳ (ثانیه) در ثبت حسی باقی می مانند. بخشی از این اطلاعات که مورد توجه قرار میگیرند وارد حافظه کوتاه مدت می شوند اطلاعات وارد شده به حافظه کوتاه مدت برای حدود ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در این حافظه ذخیره میشوند. قسمت هایی از اطلاعات موجود در حافظه کوتاه مدت که با اطلاعات یاد گرفته شده قبلی ارتباط برقرار میکنند به حافظه در از مدت انتقال می یابند.
*گنجایش حافظه کوتاه مدت یا حافظه فعال محدود، یعنی ۷۲ ماده است. اما به کمک تقطیع می توان این گنجایش را افزایش داد تقطیع یعنی دسته بندی اطلاعات به واحدها یا قطعه های کمتر.
* حافظه دراز مدت از دو جزء حافظه بیانی یا آشکار و حافظه غیربیانی یا غیر آشکار تشکیل یافته است.
*حافظه بیانی شامل حافظه معنایی و حافظه رویدادی است.
*حافظه غیربیانی در برگیرنده حافظه کسب مهارت و حافظه واکنش های هیجانی است.
*در نظریه سطوح پردازش گفته شده که به جای حافظه های مختلف پردازش های مختلف و دارند. هر چه اطلاعات عمیق تر پردازش شوند معنی دارتر میشوند؛ یعنی هر چه یادگیرنده
بیشتر به جزئیات محرک توجه کند پردازش اطلاعات بیشتری درباره آن محرک انجام خواهد داد و به نحو بهتری آن را یاد خواهد گرفت.
*در نظریه رمز دوگانه حافظه دراز مدت شامل دو حافظه متمایز مربوط به اطلاعات کلامی و تصاویر ذهنی است. بنا به این نظریه اطلاعاتی که قابل رمزگردانی به هر دو صورت تصویری و کلامی هستند آسان تر آموخته میشوند.
*طبق نظریه پردازش توزیع موازی اطلاعات در هر سه حافظه ،حسی، کوتاه مدت و دراز مدت همزمان پردازش میشوند، یعنی هر سه بخش حافظه آدمی اطلاعات واحدی را با هم پردازش می کنند.
*در نظریه پیوندگرایی گفته شده که دانش در مغز به صورت شبکه ای از پیوندها ذخیره میشود نه به صورت نظامی از قواعد یا مخزنی از اجزای اطلاعاتی پراکنده بنا به این نظریه، تجربه از راه نیرومندسازی برخی پیوندها و ضعیف کردن بعضی دیگر یادگیری را به وجود می آورد.
*مهمترین دلیل حذف اطلاعات از مخزن حسی یا ثبت حسی بی توجهی است.
*مهمترین علت فراموشی اطلاعات از حافظه کوتاه مدت پدیده جانشینی است.
*دلایل فراموشی اطلاعات از حافظه دراز مدت عبارت اند از واپس زدن، تداخل و مشکلات بازیابی.
چند پرسش و تمرین به منظور خودآزمایی و یادگیری بهتر مطالب فصل هفتم روانشناسی تربیتی
1. عملکردی که با دانش روندی هدایت میشود دارای کدام ویژگی زیر است؟
الف – خودکاری
ب – کنترل هشیارانه
پ – بار زیاد حافظه
ت – اشتباه فراوان
2. کدام یک از ارقام زیر گنجایش حافظه کوتاه مدت را بهتر نشان میدهد؟
الف – ٣
ب – ۷
پ -۵
ت – ۹
3.شخصی مدتها دوچرخه سواری نکرده است. ضرورتی پیش می آید و سوار بر دوچرخه مسافتی را می پیماید. هر چند که در ابتدا قدری ناشیانه دو چرخه سواری میکند، اما به سرعت ریزه کاریهای آن به یادش میآیند. این نمونه ای از حافظه:
الف – روندی
ب – معنایی
پ- دراز مدت
ت – رمزی
ث – کوتاه مدت
4. دلیل عمده فراموشی اطلاعات از حافظه کوتاه مدت چیست؟
الف – بی توجهی
ب -پر شدن حافظه
پ – حذف خود به خودی
ت – پ وب
5. مطالب در حافظه کوتاه مدت و حافظه دراز مدت بیشتر به چه صورتی رمزگردانی میشوند؟
6. نظريه سطوح پردازش را تعریف کنید و تفاوتهای آن را با نظریه مراحل سه گانه توضیح دهید.
7.نظريه رمز دوگانه را توضیح دهید.
8. نظریه پردازش توزیع موازی و نظریه پیوندگرایی را توضیح دهید و آنها را با هم مقایسه کنید.
9. مهمترین عامل فراموشی مطالب از حافظه دراز مدت چیست؟
10. برای افزایش گنجایش حافظه کوتاه مدت چه روشی پیشنهاد شده است؟ این روش را توضیح دهید.
11. چگونگی استفاده از نظریه خبر پردازی را در آموزش به اختصار توضیح دهید.
