روش بحث گروهی،فصل نهم فنون تدریس
بحث گروهی، گفتگویی سنجیده و منظم درباره موضوعی خاص است که برای شرکتکنندگان علاقهمند به آن موضوع طراحی شده است. این روش بیشتر در کلاسهایی با جمعیت ۶ تا ۲۰ نفر قابل اجراست. در صورت بالا بودن تعداد دانشآموزان، بهتر است کلاس به گروههای کوچکتر تقسیم شود یا از روشهای آموزشی دیگر بهره گرفته شود.
در این روش، معلم موضوع یا مسئلهای را مطرح میکند و دانشآموزان به مطالعه، بحث، تبادل نظر و تحلیل آن میپردازند و در نهایت به نتیجه میرسند. برخلاف روش سخنرانی که دانشآموزان نقش منفعل دارند، در بحث گروهی دانشآموزان فعالانه در فرایند یادگیری مشارکت میکنند و مسئولیت یادگیری خود را بر عهده میگیرند.
در جریان بحث، دانشآموزان باید توانایی سازماندهی عقاید و دیدگاههای خود را داشته باشند، همچنین باید بتوانند انتقادات دیگران—چه صحیح و چه نادرست—را تحمل و نظرات مختلف را ارزیابی کنند. به عبارت دیگر، روش بحث گروهی فرصتی است برای دانشآموزان تا نظرها، عقاید و تجربیات خود را با دیگران در میان بگذارند و اندیشههای خود را با دلایل مستند بیان کنند.
شرایط مناسب برای اجرای بحث گروهی
روش بحث گروهی برای دروسی مناسب است که ویژگیهای زیر را داشته باشند:
- موضوع مورد علاقه مشترک شرکتکنندگان باشد:
- دانشآموزان اطلاعات کافی یا توانایی کسب اطلاعات را داشته باشند:
اگر موضوع بحث برای دانشآموزان دشوار یا نامناسب باشد و زمینه لازم برای کسب اطلاعات فراهم نباشد، بحث گروهی معنی و تأثیر لازم را نخواهد داشت. - موضوع قابلیت بیان نظرات مختلف را داشته باشد:
در دروسی مانند ریاضیات و علوم طبیعی، که اصول و مفاهیم پذیرفتهشدهای دارند، امکان بحث گروهی محدود است. اما در علوم اجتماعی، تاریخ، اقتصاد، فلسفه و روانشناسی، که دیدگاهها و نظریهها متفاوت است، بحث گروهی بسیار مناسب و مؤثر است.
ویژگیها و مهارتهای لازم برای اجرای بحث گروهی
اجرای موفق روش بحث گروهی نیازمند معلمی هوشمند و توانمند است که بتواند بحث را کنترل و هدایت کند، به ویژه زمانی که گفتگو از موضوع اصلی منحرف میشود. معلم باید قدرت تصمیمگیری و مدیریت بحث را داشته باشد تا هر شرکتکننده نتواند بحث را به نفع دیدگاههای شخصی خود سوق دهد. معلمی که فاقد این تواناییها باشد، برای اجرای این روش مناسب نیست.
اهداف و مزایای روش بحث گروهی (روش بحث گروهی،فصل نهم فنون تدریس)
علاوه بر انتقال مفاهیم و تبادل اندیشه، بحث گروهی میتواند برای اهداف زیر نیز به کار گرفته شود:
- ایجاد علاقه و آگاهی مشترک نسبت به موضوعی خاص
- پرورش تفکر انتقادی
- تقویت توانایی اظهار نظر در جمع
- افزایش مهارت انتقادپذیری
- تقویت توانایی مدیریت و رهبری در گروه
- بهبود قدرت بیان و استدلال
- افزایش توانایی تجزیه و تحلیل و تصمیمگیری
- آشنایی با روشهای کسب اطلاعات و حل مسائل
- ایجاد و تقویت روابط اجتماعی مثبت

