خلاصه،فصل نهم روانشناسی تربیتی،منبع آزمون آموزگاری ۱۴۰۲
انگیزش به نیرویی گفته میشود که رفتار را ایجاد، حفظ و هدایت میکند. این مفهوم در آموزش نقش کلیدی دارد و بر کیفیت یادگیری تأثیر مستقیم میگذارد.
تعریف انگیزه
انگیزه نوعی نیاز یا خواست ویژه است که باعث شکلگیری انگیزش میشود.
رویکردهای انگیزشی
- رویکرد رفتاری
در این دیدگاه، انگیزش وابسته به تقویت و اجتناب از تنبیه است. انگیزانهها یا مشوقها، مهمترین منبع انگیزشی دانشآموزان و دانشجویان به شمار میآیند. - رویکرد شناختی
در این رویکرد، اندیشههای فرد سرچشمه انگیزش هستند. رفتارها بر اساس هدفها، نقشهها، انتظارات و نسبتدادنها هدایت میشوند. انگیزش درونی اهمیت بیشتری نسبت به انگیزش بیرونی دارد. - رویکرد انسانگرایی
بر رشد شخصی، آزادی انتخاب اهداف زندگی و ویژگیهای مثبت انسان تأکید دارد. مهمترین نظریه این رویکرد، سلسلهمراتب نیازهای مازلو است.- نیازهای کمبود: فیزیولوژیکی، ایمنی، عشق و تعلق، عزتنفس.
- نیازهای رشد: شناختی، زیباییشناختی.
نیازهای کمبود زمانی فعال میشوند که کمبودی مانند غذا یا آب وجود داشته باشد، در حالی که نیازهای رشد از میل به بالندگی ناشی میشوند.
- رویکرد اجتماعی–فرهنگی
انگیزش را در ارتباط با تعامل اجتماعی، دوستی و همراهی با دیگران بررسی میکند. - رویکرد انتظار × ارزش
انگیزش برابر است با حاصلضرب سطح انتظار فرد برای موفقیت در ارزش یا پاداش حاصل از کار.
نظریهها و مفاهیم مرتبط با انگیزش
- نظریه برانگیختگی:
زمانی که سطح برانگیختگی بالا باشد، کاهش آن تقویتکننده است و برعکس. - انگیزش پیشرفت:
میل و اشتیاق برای کسب موفقیت در فعالیتهایی که به توانایی و تلاش فرد وابستهاند.
در مقابل، انگیزه اجتناب از شکست مربوط به تمایل فرد برای دوری از شرمساری یا تحقیر است. - نظریه نسبت دادن:
برداشت فرد از علت موفقیت یا شکست، انگیزش او را شکل میدهد. ابعاد اصلی:- منبع کنترل (درونی یا بیرونی)
- ثبات یا پایداری
- کنترلپذیری
- نظریه منبع کنترل:
افراد با منبع کنترل درونی موفقیت و شکست را به خود نسبت میدهند، در حالی که افراد با منبع کنترل بیرونی آن را به عوامل محیطی نسبت میدهند. - درماندگی آموختهشده:
حالتی که یادگیرنده باور دارد تلاش بینتیجه است و موفقیت حاصل نمیشود.
راهکارهای ایجاد انگیزش در یادگیرندگان
- بهبود شرایط یادگیری
- افزایش کیفیت روشهای آموزشی
- ایجاد فضای مثبت و حمایتی
پرسشها و تمرینها برای خودآزمایی فصل نهم روانشناسی تربیتی،منبع آزمون آموزگاری ۱۴۰۲
- آیا انگیزه پیشرفت و اجتناب از شکست به یک نسبت باعث تلاش برای موفقیت میشوند؟
الف) صحیح
ب) غلط - کدام مفهوم در نظریه مازلو به نیاز انسان برای محیط پایدار و قابل پیشبینی اشاره دارد؟
الف) نیازهای فیزیولوژیکی
ب) نیازهای ایمنی
پ) نیازهای زیستی
ت) عزتنفس - کدام بعد نسبت دادن بیشترین ارتباط را با انتظارات یادگیرنده برای عملکرد آینده دارد؟
الف) منبع کنترل
ب) وضعیت پایداری
پ) کنترلپذیری - یادگیرندهای که شکست را به عوامل درونی، ناپایدار و قابل کنترل نسبت دهد، احتمال بیشتری دارد که در آینده تلاش کند. درست یا نادرست؟
- دانشآموزی که شکست را به سختی امتحان نسبت میدهد، کدام ابعاد نسبت دادن را بیان کرده است؟
الف) بیرونی، ناپایدار، قابل کنترل
ب) بیرونی، پایدار، قابل کنترل
پ) بیرونی، ناپایدار، غیرقابل کنترل
ت) هیچکدام

