چکیده،فصل پنجم فنون تدریس از سری منابع آزمون آموزگاری ۱۴۰۲
صاحبنظران آموزش و پرورش در مورد هدفهای آموزشی و روش تنظیم آنها دیدگاههای متفاوتی دارند. برخی معتقدند که هدف و روش جداییناپذیرند و باید بر اساس شرایط موجود انتخاب شوند. در این نگاه، تفکیک بین هدف، روش و وسیله جایز نیست. گروهی دیگر تنها بر هدفهای رفتاری تأکید دارند و بر این باورند که هدف باید نتایج را مشخص کند، نه روش دستیابی به آن را.
اصول اساسی در تعیین اهداف آموزشی
هدف آموزشی، هرگونه که تعریف شود، باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- تناسب با روش و وسیله
- انعطافپذیری در مواجهه با شرایط متغیر
- برانگیختن فعالیت و انگیزه یادگیرنده
- تناسب با شرایط و امکانات موجود
- قابلیت دستیابی در بازه زمانی مشخص
اهمیت تعیین اهداف آموزشی
تعیین هدف در فعالیتهای آموزشی یک ضرورت است؛ زیرا تا زمانی که مقصد مشخص نباشد، انتخاب وسیله مناسب برای رسیدن به آن ممکن نیست. برنامهریز آموزشی باید بر اساس نیازهای دانشآموزان، نیازهای جامعه، ساختار دانش و دیدگاههای متخصصان، اهداف را تعیین کند و از دخالت تمایلات شخصی خود بپرهیزد.
پس از تدوین اهداف اولیه، لازم است آنها با معیارهای فلسفه آموزش و پرورش و روانشناسی تربیتی سنجیده شوند. در صورتی که مغایرتی وجود نداشته باشد، میتوان اهداف صریح آموزشی را تعیین کرد. همچنین، اهداف نباید با ساختار فلسفه اجتماعی جامعه در تضاد باشند.
حیطههای یادگیری
یادگیری معمولاً در سه حیطه اصلی اتفاق میافتد:
- حیطه شناختی: شامل دانش، فهمیدن، بهکار بستن، تجزیه و تحلیل، ترکیب، ارزشیابی و قضاوت.
- حیطه عاطفی: شامل دریافت و توجه، پاسخ دادن، ارزشگذاری، سازماندهی ارزشها و تبلور ارزشها در شخصیت.
- حیطه روانی-حرکتی: شامل مشاهده و تقلید، اجرای عمل بدون کمک، دقت در عمل، هماهنگی حرکات و عادیشدن حرکات.
🔹 نکته مهم: در هر حیطه، تا زمانی که سطوح پایینتر تحقق نیابند، نمیتوان به سطوح بالاتر دست یافت.
تمرین و خودآزمایی چکیده،فصل پنجم فنون تدریس از سری منابع آزمون آموزگاری ۱۴۰۲
- مقایسه تعاریف مختلف اهداف و انتخاب بهترین تعریف با ذکر دلیل.
- پاسخ به سؤال:
- الف) هدف عین فعالیت است.
- ب) هدف خارج از فعالیت است.
- نوشتن ضرورت تعیین و تنظیم اهداف آموزشی در نیم صفحه.
- نام بردن منابع تعیین اهداف آموزشی و بیان دلایل انتخاب آنها.
- مقایسه سه حیطه یادگیری و بیان تفاوتها در چند سطر.
- تعریف هر یک از سه حیطه یادگیری و شرح سطوح آنها همراه با مثال.
- ترسیم مراحل تعیین اهداف صریح آموزشی و توضیح نقش ساختار فلسفه اجتماعی.
- بیان اینکه در مراکز فنی و حرفهای به کدام حیطه باید بیشتر توجه شود و چرا.

