محاسن روش اکتشافی
- افزایش فهم مطلب: برونر و همکارانش معتقدند که این روش باعث میشود موضوع درس برای دانشآموزان قابل فهمتر شود.
- کاهش فراموشی: یادگیری از طریق اکتشاف فراموشی را به حداقل میرساند.
- تقویت یادگیری عمیق: این روش به دانشآموزان کمک میکند تا از سطوح ابتدایی به سطوح بالاتر دانش برسند.
- پرورش شهود و اعتماد به نفس: یادگیری اکتشافی باعث افزایش درک شهودی و اعتماد به نفس دانشآموزان میشود.
- انگیزه درونی: یادگیری اکتشافی انگیزه درونی دانشآموزان را برای ادامه فعالیتهای یادگیری افزایش میدهد.
- استقلال و خودپاداشی: دانشآموزان استقلال بیشتری در یادگیری پیدا میکنند و یادگیری برایشان پاداشی درونی دارد.
- تقویت بینش و حافظه: روش اکتشافی باعث تقویت بینش در موضوعات مختلف و افزایش توانایی به یاد سپردن و بهکارگیری به موقع مطالب میشود.
محدودیتهای روش اکتشافی
- اسکینر معتقد است: این روش نمیتواند راهحل کامل مسائل آموزشی باشد.
- ضرورت آموزش یکپارچه: هر جامعه نیاز دارد مردمش را به مهارتها و دانشهای مشخصی مجهز کند که آموزش رسمی این کار را بر عهده دارد.
- نمیتوان همه چیز را خودشان کشف کنند: برای دانشآموزان امکانپذیر نیست که همه دانشها را شخصاً کشف کنند، و فلسفه تعلیم و تربیت نیز این را نمیخواهد.
- صرفهجویی در زمان: متفکران بزرگ از یافتههای گذشته استفاده میکنند و دوباره کشف کردن همه چیز منطقی نیست.
- خطر دادن اهمیت بیش از حد به اکتشاف: تأکید زیاد روی اکتشاف و تفکر برای همه دانشآموزان مناسب نیست و میتواند مضر باشد.
- مشکل نقش معلم: معلم باید مشخص کند که آیا خودش موضوع را میداند یا وانمود میکند که نمیداند و دانشآموزان باید خودشان کشف کنند؛ هر دو حالت چالشهایی دارد.
- چالش کلاسهای همگن: سخت است که همه دانشآموزان با تواناییهای متفاوت به یک سطح از کشف دانش برسند و دانشآموزان ضعیف و قوی را همزمان به پیش ببریم.
نکته مهم:
برای دانشآموزان خردسال و ضعیف، بهتر است یادگیری اکتشافی هدایتشده و با توضیح مستقیم اصول و مفاهیم انجام شود چون آنها تجربه و حوصله لازم را ندارند، اما در دورههای بالاتر این روش باعث رضایت و انگیزه بیشتر میشود.
